Nhiều người cho rằng chỉ cần nội soi khi xuất hiện đau bụng, đầy hơi, đi ngoài ra máu hoặc có những dấu hiệu bất thường khác. Nhưng theo GS.TS.BS Hà Văn Quyết, đây là quan niệm khiến không ít người bỏ qua thời điểm phát hiện sớm các tổn thương đường tiêu hóa.
Thực tế, có những người vẫn ăn uống, sinh hoạt hoàn toàn bình thường, không cảm thấy đau hay khó chịu nhưng qua nội soi lại phát hiện polyp đại tràng, bất thường ở niêm mạc dạ dày hoặc những tổn thương cần được theo dõi và xử lý.
Đó chính là giá trị của nội soi phát hiện sớm: tìm ra bất thường ngay cả khi người bệnh vẫn cảm thấy khỏe mạnh.
GS.TS.BS Hà Văn Quyết: Không đau bụng không có nghĩa là đường tiêu hóa hoàn toàn bình thường
Một trong những câu hỏi GS.TS.BS Hà Văn Quyết thường gặp từ người bệnh là: “Tôi vẫn ăn uống bình thường, không đau bụng, không đi ngoài ra máu thì nội soi để làm gì?”

GS.TS.BS Hà Văn Quyết tư vấn và khám lâm sàng cho bệnh nhân
Theo GS Hà Văn Quyết, không phải bệnh lý hay tổn thương nào ở đường tiêu hóa cũng biểu hiện ngay bằng những triệu chứng rõ ràng. Một số tổn thương có thể phát triển âm thầm trong thời gian dài. Người bệnh vẫn sinh hoạt bình thường và chỉ tình cờ phát hiện khi thực hiện nội soi kiểm tra hoặc tầm soát.
Vì vậy, không có triệu chứng không đồng nghĩa với không có tổn thương.
Nội soi có thể phát hiện những bất thường nào khi người bệnh chưa có triệu chứng?
Một người không đau bụng, không đầy hơi hay rối loạn tiêu hóa vẫn có thể được phát hiện các tổn thương trong quá trình nội soi.
1. Polyp dạ dày/đại tràng
Polyp đại tràng có thể được phát hiện tình cờ khi nội soi. Tùy thuộc vào kích thước, hình thái và đặc điểm của polyp, bác sĩ sẽ đánh giá và đưa ra hướng xử lý phù hợp.
Với một số trường hợp đủ điều kiện, polyp có thể được cắt bỏ ngay qua nội soi, thay vì chờ đến khi tổn thương phát triển lớn hơn hoặc xuất hiện triệu chứng mới can thiệp.

2. Bất thường ở niêm mạc dạ dày
Nội soi dạ dày giúp bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc thực quản, dạ dày và tá tràng, từ đó nhận diện những vùng có biểu hiện bất thường.
Ngay cả khi người bệnh không cảm thấy đau hay khó chịu, một số tổn thương vẫn có thể được phát hiện qua hình ảnh nội soi và cần đánh giá thêm bằng sinh thiết hoặc theo dõi định kỳ.
3. Những tổn thương cần được theo dõi
Không phải mọi tổn thương phát hiện qua nội soi đều là ung thư. Tuy nhiên, một số bất thường cần được đánh giá kỹ để xác định bản chất và nguy cơ.
Phát hiện ở thời điểm tổn thương còn nhỏ giúp bác sĩ có thêm cơ hội lựa chọn phương án theo dõi hoặc xử lý phù hợp.
Vì sao nên nội soi khi chưa xuất hiện triệu chứng?
Theo GS.TS.BS Hà Văn Quyết, giá trị lớn của nội soi không chỉ nằm ở việc tìm ra nguyên nhân khi người bệnh đã có triệu chứng, mà còn ở khả năng phát hiện những thay đổi bất thường từ sớm.
Khi tổn thương còn nhỏ và chưa tiến triển sâu, bác sĩ thường có nhiều lựa chọn hơn trong đánh giá và điều trị. Với một số polyp phù hợp, việc cắt bỏ có thể được thực hiện ngay trong quá trình nội soi.
Ngược lại, nếu người bệnh chờ đến khi xuất hiện đau bụng kéo dài, đi ngoài ra máu, sụt cân, thiếu máu hoặc rối loạn tiêu hóa dai dẳng mới đi khám, tổn thương có thể đã tiến triển và việc xử lý có thể trở nên phức tạp hơn.
Phát hiện sớm vì vậy không chỉ giúp biết mình có bệnh hay không, mà còn giúp chủ động hơn trước khi vấn đề trở nên nghiêm trọng.
Những ai nên chủ động nội soi tiêu hóa?
Không phải tất cả mọi người đều cần nội soi với cùng một tần suất. Thời điểm kiểm tra cần được bác sĩ cân nhắc dựa trên tuổi, tiền sử sức khỏe và các yếu tố nguy cơ.
Đặc biệt, nên chủ động trao đổi với bác sĩ nếu:
- Đã bước vào độ tuổi cần tầm soát bệnh lý tiêu hóa.
- Có người thân từng mắc ung thư hoặc bệnh lý đường tiêu hóa.
- Từng phát hiện polyp qua nội soi.
- Có tiền sử mắc các bệnh lý dạ dày hoặc đại tràng.
- Thuộc nhóm có nguy cơ cao theo đánh giá của bác sĩ.
- Xuất hiện các triệu chứng tiêu hóa kéo dài hoặc bất thường.
Nếu đang có triệu chứng, người bệnh cũng không nên tự theo dõi kéo dài mà cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.
Có triệu chứng mới đi nội soi có phải đã muộn?
Không phải cứ có triệu chứng là bệnh đã ở giai đoạn muộn. Tuy nhiên, chờ đến khi cơ thể xuất hiện những dấu hiệu rõ ràng mới kiểm tra có thể khiến cơ hội phát hiện tổn thương ở giai đoạn sớm bị bỏ lỡ.
Các dấu hiệu như đau bụng kéo dài, thay đổi thói quen đại tiện, đi ngoài ra máu, sụt cân không rõ nguyên nhân, thiếu máu hoặc rối loạn tiêu hóa dai dẳng đều cần được lưu ý.
Khi đó, bác sĩ sẽ dựa trên triệu chứng và nguy cơ của từng người để chỉ định phương pháp kiểm tra phù hợp, trong đó có thể bao gồm nội soi tiêu hóa.
Nội soi không chỉ dành cho người đang mắc bệnh
Một quan niệm khá phổ biến là chỉ người có bệnh hoặc có triệu chứng mới cần nội soi.
Tuy nhiên, nội soi còn có vai trò trong kiểm tra và tầm soát, đặc biệt ở những người có yếu tố nguy cơ hoặc đến độ tuổi cần được đánh giá sức khỏe tiêu hóa.
Một lần nội soi có thể mang lại hai kết quả đều có ý nghĩa: nếu không phát hiện bất thường, người bệnh có thêm cơ sở để yên tâm; nếu phát hiện tổn thương, bác sĩ có thể đánh giá và xử lý từ sớm.
Đó cũng là lý do GS.TS.BS Hà Văn Quyết luôn nhấn mạnh giá trị của việc chủ động phát hiện sớm thay vì chờ đợi triệu chứng xuất hiện.
Phát hiện sớm giúp người bệnh có thêm lựa chọn điều trị
Khi tổn thương được phát hiện ở giai đoạn còn nhỏ, bác sĩ có nhiều cơ hội hơn để đánh giá và lựa chọn phương pháp xử lý phù hợp.
Với một số polyp đại tràng, bác sĩ có thể cắt bỏ qua nội soi. Với những tổn thương niêm mạc cần xác định rõ bản chất, sinh thiết có thể được thực hiện để hỗ trợ chẩn đoán.
Điều quan trọng là không nên đánh đồng mọi tổn thương với ung thư, nhưng cũng không nên bỏ qua những bất thường được phát hiện trong quá trình kiểm tra.
GS.TS.BS Hà Văn Quyết: Đừng chờ đau mới kiểm tra
Sức khỏe đường tiêu hóa không phải lúc nào cũng được thể hiện bằng cảm giác đau hay khó chịu.
Có những tổn thương chỉ được phát hiện khi người bệnh chủ động kiểm tra. Vì vậy, theo GS.TS.BS Hà Văn Quyết, không nên lấy lý do “tôi không có triệu chứng” để hoàn toàn bỏ qua việc kiểm tra sức khỏe tiêu hóa, đặc biệt khi thuộc nhóm có nguy cơ hoặc đã đến thời điểm cần tầm soát.
Nội soi không nhất thiết phải chờ đến khi đau mới thực hiện. Một lần kiểm tra đúng thời điểm có thể giúp phát hiện và xử lý một vấn đề còn nhỏ trước khi nó trở thành một vấn đề lớn.
ĐẶT LỊCH KHÁM VỚI CHUYÊN GIA – TRUNG TÂM TIÊU HÓA HƯNG VIỆT
Bạn đang gặp các vấn đề về tiêu hóa? Đừng chủ quan với những dấu hiệu bất thường. Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm tại Trung tâm Tiêu hóa Bệnh viện Ung Bướu Hưng Việt sẽ thăm khám, tư vấn và xây dựng phác đồ tầm soát – điều trị phù hợp cho bạn.
Đặt lịch ngay hôm nay để được ưu tiên thăm khám:
- GS.TS.BS Hà Văn Quyết – Lịch khám: Từ thứ 2 tới thứ 7 hàng tuần | 7h00 – 17h00
Địa chỉ: Tầng 3, Số 34 Đường Đại Cồ Việt, Phường Hai BàTrưng, Hà Nội
Hotline: 0383 131 360
Lịch làm việc: Thứ 2 – Chủ nhật | 7h00 – 17h00
[ĐẶT LỊCH KHÁM NGAY]
