Ợ chua, trào ngược kéo dài: Đừng bỏ qua nguy cơ Barrett thực quản

Ợ chua, nóng rát sau xương ức, cảm giác dịch hoặc thức ăn trào ngược lên họng là những triệu chứng thường gặp ở người mắc trào ngược dạ dày – thực quản (GERD). Tuy nhiên, nếu tình trạng trào ngược kéo dài và tái diễn, người bệnh không nên chỉ tự điều trị mà cần được đánh giá nguyên nhân và nguy cơ tổn thương thực quản, trong đó có Barrett thực quản.

Barrett thực quản là gì?

Barrett thực quản là tình trạng lớp niêm mạc ở phần dưới thực quản có sự thay đổi về cấu trúc tế bào, thường liên quan đến tình trạng trào ngược axit kéo dài.

BARETT THỰC QUẢN

Khi dịch dạ dày thường xuyên trào ngược lên thực quản, niêm mạc thực quản có thể bị tiếp xúc lặp đi lặp lại với axit và các thành phần dịch vị. Quá trình kích thích và tổn thương kéo dài có thể dẫn đến sự thay đổi của các tế bào niêm mạc.

Ở người mắc Barrett thực quản, các tế bào này có đặc điểm giống tế bào niêm mạc ruột hơn so với niêm mạc thực quản bình thường.

Đây được xem là một tình trạng tiền ung thư của thực quản, bởi một số trường hợp có thể tiến triển qua các mức độ bất thường tế bào và làm tăng nguy cơ ung thư biểu mô tuyến thực quản.

Tuy nhiên, không phải người mắc Barrett thực quản đều phát triển thành ung thư. Nguy cơ tiến triển phụ thuộc vào nhiều yếu tố và cần được đánh giá, theo dõi phù hợp.

Trào ngược dạ dày – thực quản có thể liên quan đến Barrett thực quản như thế nào?

Trào ngược dạ dày – thực quản xảy ra khi dịch từ dạ dày thường xuyên trào ngược lên thực quản.

Một số triệu chứng điển hình gồm:

• Ợ chua, ợ nóng.
• Nóng rát vùng sau xương ức.
• Cảm giác dịch hoặc thức ăn trào lên miệng.
• Đau hoặc khó chịu vùng ngực.
• Ho, khàn tiếng hoặc khó chịu vùng họng ở một số người.

Khi tình trạng trào ngược diễn ra trong thời gian dài, niêm mạc thực quản có thể bị tổn thương lặp đi lặp lại.

Cơ thể có thể đáp ứng bằng cách thay đổi đặc điểm của các tế bào niêm mạc. Đây là một trong những cơ chế liên quan đến sự hình thành Barrett thực quản.

Tuy nhiên, không phải cứ bị trào ngược là sẽ mắc Barrett thực quản. Nguy cơ còn phụ thuộc vào thời gian mắc GERD, mức độ trào ngược và nhiều yếu tố khác của từng người.

Barrett thực quản có triệu chứng gì?

Một điểm đáng lưu ý là Barrett thực quản thường không có triệu chứng đặc hiệu. Người bệnh có thể vẫn chỉ xuất hiện những biểu hiện quen thuộc của trào ngược như ợ chua, nóng rát hoặc trào dịch lên họng.

Thậm chí, một số trường hợp Barrett thực quản được phát hiện trong quá trình nội soi vì một lý do khác. Vì vậy, chỉ dựa vào triệu chứng không thể xác định một người có Barrett thực quản hay không.

Khi có yếu tố nguy cơ hoặc triệu chứng trào ngược kéo dài, bác sĩ có thể cân nhắc nội soi để đánh giá thực quản.

Nội soi giúp phát hiện Barrett thực quản như thế nào?

Nội soi thực quản – dạ dày – tá tràng (EGD) là phương pháp giúp bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc thực quản và phát hiện những vùng có đặc điểm bất thường.

Khi nghi ngờ Barrett thực quản, bác sĩ có thể đánh giá:

• Vị trí và phạm vi vùng niêm mạc bất thường.
• Đặc điểm bề mặt niêm mạc.
• Các tổn thương đi kèm nếu có.
• Những vùng cần được lấy mẫu để kiểm tra.

Tuy nhiên, hình ảnh nội soi đơn thuần chưa phải lúc nào cũng đủ để xác định Barrett thực quản.

Trong trường hợp cần thiết, bác sĩ sẽ thực hiện sinh thiết niêm mạc. Mẫu mô được đưa đi giải phẫu bệnh để đánh giá đặc điểm tế bào và xác định tình trạng tổn thương. Đây là cơ sở quan trọng để bác sĩ phân tầng nguy cơ và lựa chọn kế hoạch theo dõi hoặc điều trị phù hợp.

Barrett thực quản có nguy hiểm không?

Barrett thực quản được xem là tình trạng tiền ung thư vì có liên quan đến nguy cơ phát triển ung thư biểu mô tuyến thực quản.

Tuy nhiên, cần hiểu đúng rằng: Barrett thực quản không đồng nghĩa với ung thư thực quản.

Phần lớn người mắc Barrett không tiến triển thành ung thư. Nguy cơ sẽ khác nhau tùy từng trường hợp, đặc biệt phụ thuộc vào việc mô bệnh học có xuất hiện loạn sản hay không.

Có thể hiểu đơn giản: Trào ngược kéo dài → tổn thương niêm mạc → có thể hình thành Barrett → một số trường hợp có loạn sản → nguy cơ ung thư tăng lên.

Không phải người bệnh nào cũng trải qua toàn bộ quá trình này. Chính vì vậy, việc phát hiện và đánh giá Barrett thực quản có ý nghĩa trong theo dõi nguy cơ lâu dài.

Những ai có nguy cơ Barrett thực quản cao hơn?

Barrett thực quản có xu hướng gặp nhiều hơn ở những người có GERD kéo dài và một số yếu tố nguy cơ nhất định.

Các yếu tố có thể làm tăng nguy cơ gồm:

• Trào ngược dạ dày – thực quản kéo dài.
• Nam giới, đặc biệt ở độ tuổi lớn hơn.
• Thừa cân hoặc béo phì.
• Hút thuốc lá.
• Tiền sử gia đình có Barrett thực quản hoặc ung thư biểu mô tuyến thực quản.

Không phải cứ có một trong những yếu tố trên là chắc chắn mắc Barrett thực quản.

Tuy nhiên, nếu đồng thời có trào ngược kéo dài và nhiều yếu tố nguy cơ, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ về việc có cần nội soi và theo dõi thực quản hay không.

Có thể phòng ngừa Barrett thực quản không?

Không phải tất cả trường hợp Barrett thực quản đều có thể phòng ngừa hoàn toàn. Tuy nhiên, kiểm soát tốt trào ngược và các yếu tố nguy cơ có thể giúp hạn chế tình trạng tổn thương thực quản kéo dài.

Người thường xuyên bị trào ngược nên:

• Khám khi triệu chứng kéo dài hoặc tái diễn.
• Sử dụng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý điều trị kéo dài.
• Duy trì cân nặng phù hợp.
• Hạn chế hút thuốc.
• Tránh những thực phẩm hoặc thói quen ăn uống khiến triệu chứng trào ngược tăng lên.
• Không nên nằm ngay sau khi ăn.

Quan trọng hơn, người bệnh cần được đánh giá đúng nguyên nhân thay vì chỉ tìm cách giảm triệu chứng tạm thời.

Khi nào nên đi khám và nội soi?

Nếu tình trạng ợ chua, nóng rát, trào dịch hoặc thức ăn kéo dài và tái diễn, người bệnh nên đi khám để được đánh giá.

Đặc biệt, cần chú ý khi xuất hiện các dấu hiệu như:

• Nuốt nghẹn hoặc nuốt khó.
• Đau khi nuốt.
• Sụt cân không chủ ý.
• Nôn ói kéo dài.
• Xuất huyết tiêu hóa hoặc đi ngoài phân đen.
• Đau ngực bất thường.
• Triệu chứng trào ngược kéo dài dù đã điều trị.

Đây là những dấu hiệu cần được bác sĩ đánh giá để loại trừ các bệnh lý thực quản và đường tiêu hóa khác.

Đừng chỉ chịu đựng tình trạng trào ngược kéo dài

Ợ chua hay nóng rát sau xương ức có thể bắt đầu từ những triệu chứng rất quen thuộc. Nhưng nếu kéo dài và tái diễn, việc liên tục tự mua thuốc hoặc cố gắng chịu đựng mà không tìm nguyên nhân có thể khiến người bệnh bỏ qua những tổn thương cần được đánh giá.

Barrett thực quản không đồng nghĩa với ung thư, nhưng là tình trạng cần được nhận diện và theo dõi đúng nguy cơ.

Nội soi giúp bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc thực quản; khi cần thiết, sinh thiết và giải phẫu bệnh sẽ giúp xác định bản chất tổn thương.

Phát hiện sớm – đánh giá đúng – theo dõi phù hợp là cách chủ động bảo vệ sức khỏe thực quản, đặc biệt ở những người có trào ngược kéo dài.

📅 ĐẶT LỊCH KHÁM VỚI CHUYÊN GIA – TRUNG TÂM TIÊU HÓA HƯNG VIỆT

Bạn đang gặp các vấn đề về tiêu hóa? Đừng chủ quan với những dấu hiệu bất thường. Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm tại Trung tâm Tiêu hóa Bệnh viện Ung Bướu Hưng Việt sẽ thăm khám, tư vấn và xây dựng phác đồ tầm soát – điều trị phù hợp cho bạn.

Đặt lịch ngay hôm nay để được ưu tiên thăm khám:

• GS.TS.BS HÀ VĂN QUYẾT – Lịch khám: Từ thứ 2 tới thứ 7 hàng tuần.
• BS. Nguyễn Văn Truyền – Lịch khám: Từ thứ 2 tới thứ 7 hàng tuần.
• BS.CKI Nguyễn Bách Hội – Lịch khám: Thứ tư và Chủ nhật hàng tuần.

📍 Địa chỉ: Tầng 3, Số 34 Đường Đại Cồ Việt, Phường Hai BàTrưng, Hà Nội
☎️ Hotline: 0383 131 360
🕗 Lịch làm việc: Thứ 2 – Chủ nhật | 7h00 – 17h00

👉 [ĐẶT LỊCH KHÁM NGAY]